دوره گردش موجودی: پول شما چند بار در سال میچرخد
دورهٔ گردش موجودی میگوید پول شما سالی چند بار میچرخد: بهای تمامشدهٔ فروش تقسیم بر میانگین موجودی. دو مغازه با سود برابر میتوانند خیلی متفاوت باشند؛ آنکه با سرمایهٔ کمتر همان سود را میگیرد بهتر کار میکند، و هیچ گزارش سودی این را نشان نمیدهد.
فرمول گردش موجودی و معنی عملیاش برای یک مغازه، اینکه چه عددی خوب است، و چرا میانگین کل فروشگاه گمراهکننده است.
دو مغازه را تصور کنید که هر دو سالی صد میلیون سود میکنند. اولی برای این کار صد میلیون سرمایه روی قفسه دارد، دومی چهارصد میلیون. کدام کسبوکار بهتری است؟
سود هر دو یکی است، ولی اولی چهار برابر بهتر کار میکند — و هیچ گزارش سودی این را نشان نمیدهد. چیزی که نشانش میدهد گردش موجودی است.
فرمول
گردش موجودی = بهای تمامشدهٔ کالای فروشرفته ÷ میانگین موجودی
اگر امسال ۶۰۰ میلیون کالا (به بهای خرید، نه فروش) فروختهاید و بهطور متوسط ۱۰۰ میلیون موجودی داشتهاید، گردش شما ۶ است: سرمایهتان شش بار در سال چرخیده.
و برعکسش که ملموستر است:
روزهای موجودی = ۳۶۵ ÷ گردش
گردش ۶ یعنی هر کالا بهطور متوسط ۶۱ روز در قفسه میماند تا فروخته شود.
چرا این عدد از سود مهمتر است
چون سود میگوید هر فروش چقدر برایتان ماند، ولی گردش میگوید چند بار میتوانید این کار را بکنید.
مغازهای با حاشیهٔ سود ۱۰٪ و گردش ۱۲، از مغازهای با حاشیهٔ ۳۰٪ و گردش ۲ پول بیشتری درمیآورد. سوپرمارکتها دقیقاً روی همین بنا شدهاند: سود کم، گردش زیاد.
چه عددی خوب است
عدد جهانی وجود ندارد و هر کس عددی به شما بدهد، دارد سادهسازی میکند. ولی منطقش ساده است: هرچه کالا سریعتر خراب یا از مد خارج میشود، گردش باید بالاتر باشد.
مواد غذایی باید گردش خیلی بالا داشته باشد. پوشاک فصلی، حوالی دو تا چهار (هر فصل یک بار). لوازم یدکی و ابزار طبیعتاً پایین است، چون بخشی از موجودی عمداً برای «داشتن» نگه داشته میشود نه برای فروش سریع.
مهمتر از عدد مطلق، روند آن است. اگر گردش شما پارسال ۵ بود و امسال ۳ است، چیزی دارد در انبار انباشته میشود.
میانگین کل فروشگاه، گمراهکننده است
این جدیترین هشدار این مقاله. گردش کل فروشگاه یک عدد میانگین است و میانگین، پنهانکار است: کالاهای پرفروش شما گردش ۲۰ دارند و کالاهای راکد گردش نزدیک صفر، و میانگینشان میشود یک عدد متوسطِ بیمعنی که هیچ تصمیمی از آن درنمیآید.
عددی که به تصمیم میرسد، گردش به تفکیک کالا یا دسته است. آنوقت میبینید کدام قفسه دارد پول شما را نگه میدارد.
در عمل با حسابشاپ
صادقانه: گزارشی به اسم «گردش موجودی» نداریم که یک عدد به شما بدهد. ولی هر دو جزء فرمول هست — بهای تمامشدهٔ فروش در گزارش سود کالا، و موجودی در گزارش ارزش انبار — و میشود در چند دقیقه حسابش کرد.
چیزی که هست و مستقیمتر به کار میآید، گزارش کالای راکد است: بهجای اینکه بگوید میانگین گردشتان چند است، مستقیم میگوید کدام کالا چند وقت است تکان نخورده و چقدر پول رویش خوابیده. برای تصمیم گرفتن، این عملیتر از یک نسبت است.
سؤالهای پرتکرار
با قیمت فروش حساب کنم یا قیمت خرید؟
قیمت خرید (بهای تمامشده). اگر صورتِ کسر را با قیمت فروش و مخرج را با قیمت خرید بگذارید، عددتان به اندازهٔ حاشیهٔ سودتان باد میکند.
میانگین موجودی را چطور حساب کنم؟
سادهترین راه: موجودی اول دوره بهعلاوهٔ آخر دوره، تقسیم بر دو. اگر فروش فصلی دارید، میانگین ماهانه دقیقتر است.
گردش پایین همیشه بد است؟
نه. برای لوازم یدکی و ابزار، بخشی از موجودی برای «موجود بودن» است نه برای گردش. سؤال درست این است: آیا این قلم خاص، ارزشِ جایی که اشغال کرده را دارد؟
چطور گردش را بالا ببرم؟
سه راه: سفارش کمتر و مکرر بهجای انبار کردن، کنار گذاشتن کالاهایی که گردششان نزدیک صفر است، و نقطهٔ سفارش برای اینکه پرفروشها هیچوقت خالی نشوند.
چه ربطی به نقدینگی دارد؟
مستقیم. موجودی، پول است به شکل کالا. گردش پایین یعنی پول بیشتری در قفسه گیر کرده — همان چیزی که در سرمایه در گردش باز شده.
حسابشاپ سفارشهای ووکامرس را میگیرد، فاکتور و سند حسابداری را خودش میسازد و موجودی را همتراز نگه میدارد.
شروع رایگان