اظهارنامه ارزش افزوده تابستان ۱۴۰۵: مهلت، جریمه و چک‌لیست
مهلت قانونی اظهارنامه ارزش افزوده تابستان ۱۴۰۵ پایان مهر است: قانون میگوید تا پایان ماهِ بعد از هر فصل، نه ۱۵ روز. تأخیر در پرداخت ماهی ۲ درصد جریمه دارد و ندادن اظهارنامه جریمهٔ جدا. حتی با فروش صفر هم باید اظهارنامه بدهید.
مهلت هر فصل، دو جریمه‌ای که با هم فرق دارند، و شش چیزی که باید پیش از ارسال اظهارنامه با دفتر خودتان چک کنید، با یک مثال عددی.
اظهارنامهٔ ارزش افزودهٔ تابستان ۱۴۰۵ مربوط به فروش و خرید تیر، مرداد و شهریور است و مهلت قانونی ارسالش پایان مهر ۱۴۰۵ است. اگر این روزها دنبالش می‌گردید، احتمالاً دو سؤال دارید: دقیقاً تا کِی وقت هست، و قبل از ارسال چه چیزهایی را باید چک کنم که بعداً دردسر نشود. این مقاله همین دو را جواب میدهد.
مهلت: پایان ماهِ بعد از هر فصل، نه ۱۵ روز
هنوز خیلی جاها می‌نویسند «۱۵ روز بعد از پایان فصل». آن عددِ قانون قدیم بود. قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده که از دی ۱۴۰۰ اجرا میشود، در مادهٔ ۴ میگوید مؤدی باید اظهارنامه را حداکثر تا پایان ماهِ پس از هر دورهٔ مالیاتی بدهد و مالیاتش را هم در همان مهلت بپردازد. دورهٔ مالیاتی هم همان فصل است.
| فصل | ماه‌های فروش | مهلت قانونی |
|---|---|---|
| بهار | فروردین تا خرداد | پایان تیر |
| تابستان | تیر تا شهریور | پایان مهر |
| پاییز | مهر تا آذر | پایان دی |
| زمستان | دی تا اسفند | پایان فروردین سال بعد |
سازمان امور مالیاتی بعضی فصل‌ها مهلت را تمدید می‌کند. همین امسال اظهارنامهٔ بهار تا ۲۵ مرداد تمدید شد. ولی تمدید هر بار با اطلاعیهٔ جدا اعلام میشود و قولی برای فصل بعد نیست. روی پایان مهر برنامه بریزید، و اگر تمدید شد، وقتِ اضافه‌اش را برای دوباره‌چک‌کردن خرج کنید. تاریخ قطعی هر فصل را فقط از درگاه خدمات مالیاتی (my.tax.gov.ir) بگیرید، نه از کانال و گروه.
اگر دیر بدهید یا ندهید چه میشود
دو جریمهٔ جدا هست و خیلی‌ها فقط یکی را می‌شناسند:
جریمهٔ تأخیر در پرداخت. طبق مادهٔ ۳۷ همان قانون، هر ماه تأخیر ۲ درصد مالیاتِ پرداخت‌نشده است. اگر ۳۰ میلیون تومان مالیات فصل را سه ماه دیر بدهید، ۱٫۸ میلیون تومان فقط جریمهٔ دیرکرد است.
جریمهٔ تسلیم‌نکردن و کم‌اظهاری. مادهٔ ۳۶ جریمهٔ جدایی دارد که می‌تواند تا دو برابرِ مالیاتِ پرداخت‌نشده برسد: برای ندادن اظهارنامه، و برای کتمان فروش یا بیش‌اظهاریِ خرید. اینکه کدام بند شامل شما میشود به وضعیتتان در سامانهٔ مودیان بستگی دارد.
نتیجهٔ عملی: حتی اگر این فصل پولِ پرداخت ندارید، اظهارنامه را سر وقت بدهید. دیر پرداخت‌کردن ماهی ۲ درصد خرج دارد؛ ندادنِ اظهارنامه خیلی بیشتر.
فصلی که فروش نداشتید هم اظهارنامه دارد
اگر ثبتنام ارزش افزوده دارید و این سه ماه هیچ فروشی نداشتید، باز هم باید اظهارنامه بدهید، با رقم صفر. «چیزی نفروختم پس چیزی هم نفرستادم» از نظر سازمان یعنی اظهارنامهٔ تسلیم‌نشده.
چک‌لیست قبل از ارسال
این شش مورد را به همین ترتیب بروید. هر کدام جایی است که اظهارنامه‌ها معمولاً همان‌جا غلط می‌شوند.
۱. فروش سه ماه را با فاکتورها جمع بزنید، نه با واریزی‌های بانک. مبنای ارزش افزوده فاکتور است. پولی که مهر به حسابتان نشسته ولی فاکتورش شهریور صادر شده، مالِ همین فصل است.
۲. فروش مشمول و معاف را جدا کنید. همهٔ کالاها مشمول نیستند. اگر هر دو را می‌فروشید، جمعشان باید با کل فروش بخواند.
۳. مالیاتِ خریدها را فقط با فاکتور معتبر حساب کنید. مالیاتی که موقع خرید داده‌اید «اعتبار مالیاتی» شماست و از مالیات فروش کم میشود، به شرطی که فروشنده‌تان فاکتور رسمی داده باشد. خریدِ بی‌فاکتور، اعتبار ندارد. فرق این دو را در تفاوت فاکتور رسمی و غیررسمی نوشته‌ایم.
۴. برگشت از فروش و برگشت از خرید را فراموش نکنید. کالایی که مشتری پس داده، مالیاتش هم باید برگردد. اگر برگشتی‌ها را ثبت نکرده باشید، بیشتر از آنچه باید مالیات می‌دهید.
۵. عدد نهایی را حساب کنید. مالیاتی که از مشتری گرفته‌اید، منهای مالیاتی که در خرید داده‌اید. اگر جواب مثبت است، همین را می‌پردازید. اگر منفی است، بستانکارید و به فصل بعد منتقل میشود.
۶. عدد خودتان را با عددِ کارپوشه مقایسه کنید. اگر عضو سامانهٔ مودیان هستید، بخش بزرگی از اظهارنامه از روی صورتحساب‌های الکترونیکی از پیش پر شده. آن را کورکورانه تأیید نکنید؛ با جمعِ دفتر خودتان مقایسه کنید. اختلاف یعنی یا فاکتوری در سامانه ننشسته، یا چیزی در دفتر شما جا مانده.
یک مثال ساده
فروشگاهی در تابستان ۸۰۰ میلیون تومان فروش مشمول داشته. با نرخ ۱۰ درصد، ۸۰ میلیون تومان مالیات از مشتری‌ها گرفته. در همین سه ماه ۵۰۰ میلیون تومان خرید با فاکتور رسمی کرده و ۵۰ میلیون تومان مالیات داده.
مالیات قابل پرداخت: ۸۰ منهای ۵۰، یعنی ۳۰ میلیون تومان.
حالا فرض کنید ۶۰ میلیون از آن خریدها بدون فاکتور رسمی بوده. اعتبار ۶ میلیون کم میشود و مالیاتِ پرداختی میشود ۳۶ میلیون. آن «ارزان‌تر خریدنِ بدون فاکتور» همین‌جا پس گرفته میشود.
اگر حساب‌وکتابتان در نرم‌افزار است
سخت‌ترین قسمتِ این کار جمع‌کردن عددهاست، نه پرکردن فرم. وقتی هر فاکتور فروش و خرید با مالیاتِ جدا ثبت شده باشد، دو عددِ اصلی از قبل آماده است.
در حساب‌شاپ، گزارش ارزش افزوده برای هر بازه‌ای که بدهید (مثلاً اول تیر تا آخر شهریور) سه عدد نشان میدهد: مالیاتِ فروش، مالیاتِ خرید، و خالص قابل پرداخت. این عددها از سندهای قطعیِ دفتر خوانده میشود، پس برگشتی‌ها هم در آن حساب شده‌اند. نرخ هر کالا روی خودِ کالا تعریف میشود (برای کالای معاف، صفر) و فاکتور همان را برمی‌دارد؛ پس فروش مشمول و معاف از اول جدا ثبت می‌شوند.
یک چیز را صریح بگوییم: حساب‌شاپ اظهارنامه را برای شما ارسال نمی‌کند. عددها را آماده می‌کند؛ ثبت و ارسال در درگاه سازمان با خودتان یا حسابدارتان است. بقیهٔ گزارش‌های مدیریتی هم از همان دفتر می‌آیند.
سؤال‌های پرتکرار
مهلت اظهارنامه ارزش افزوده تابستان ۱۴۰۵ تا کِی است؟
مهلت قانونی پایان مهر ۱۴۰۵ است، چون قانون میگوید تا پایان ماهِ بعد از هر فصل. اگر سازمان تمدید کند، با اطلاعیهٔ رسمی اعلام میشود؛ تا اعلام نشده، همان پایان مهر را ملاک بگیرید.
اگر در فصل فروش نداشته باشم هم باید اظهارنامه بدهم؟
بله. کسی که ثبتنام ارزش افزوده دارد، برای هر فصل اظهارنامه میدهد، حتی با فروش صفر.
اظهارنامه را فرستادم و بعد اشتباهی پیدا کردم. چه کنم؟
اظهارنامهٔ اصلاحی بدهید، و هرچه زودتر بهتر. اصلاحِ داوطلبانه خیلی ارزان‌تر از اختلافی است که در رسیدگی پیدا شود.
مالیاتِ خریدی را که فاکتور رسمی ندارد میتوانم کم کنم؟
نه. اعتبار مالیاتی فقط با فاکتور معتبر پذیرفته میشود. برای همین است که موقع خرید، گرفتنِ فاکتور رسمی ارزش پیگیری دارد.
فروش نسیه را هم باید در همین فصل بیاورم؟
فروش در فصلی که فاکتورش صادر شده اظهار میشود. قانون برای فروش نسیه دربارهٔ زمانِ پرداختِ مالیات انعطافهایی دارد، ولی شرط و جزئیات دارد؛ اگر سهم نسیهتان زیاد است، پیش از تکیه به آن با حسابدار یا مشاور مالیاتی چک کنید.
آنلاین‌شاپ و فروشگاه اینترنتی هم مشمول ارزش افزوده است؟
فروش اینترنتی از نظر قانون با مغازه فرقی ندارد. جزئیاتش در مالیات فروشگاه اینترنتی هست.
حساب‌شاپ سفارش‌های ووکامرس را می‌گیرد، فاکتور و سند حسابداری را خودش می‌سازد و موجودی را هم‌تراز نگه می‌دارد.
شروع رایگان